অ্যারে হলো সম্পর্কিত ডেটা আইটেমের একটি গোষ্ঠী যা একক নামের অধীনে সংরক্ষিত থাকে।
উদাহরণ: int student[30]; // student হলো অ্যারে নাম যা ৩০টি ডেটা আইটেম ধারণ করে একক ভেরিয়েবল নাম দিয়ে
অ্যারের অপারেশন
- সার্চিং (Searching) — কোনো নির্দিষ্ট এলিমেন্ট উপস্থিত আছে কিনা তা জানতে ব্যবহৃত হয়।
- সর্টিং (Sorting) — অ্যারের এলিমেন্টগুলো আরোহী বা অवरোহী ক্রমে সাজাতে সাহায্য করে।
- ট্রাভার্সিং (Traversing) — অ্যারের প্রতিটি এলিমেন্ট সিকুয়েনশিয়ালি প্রসেস করে।
- ইনসার্টিং (Inserting) — অ্যারেতে এলিমেন্ট ইনসার্ট করতে সাহায্য করে।
- ডিলিটিং (Deleting) — অ্যারে থেকে এলিমেন্ট ডিলিট করতে সাহায্য করে।
টু-ডাইমেনশনাল অ্যারেতে আর্থমেটিক অপারেশন সম্পাদনের লজিক—
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
add[row][col] = A[row][col] + B[row][col];
sub[row][col] = A[row][col] - B[row][col];
mul[row][col] = A[row][col] * B[row][col];
div[row][col] = A[row][col] / B[row][col];
mod[row][col] = A[row][col] % B[row][col];
}
}
সকল আর্থমেটিক অপারেশন প্রিন্ট করার লজিক—
printf("\nAdd\t Sub\t Mul\t Div\t Mod\n");
printf("-------------------------------\n");
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
printf("\n%d \t ", add[row][col]);
printf("%d \t ", sub[row][col]);
printf("%d \t ", mul[row][col]);
printf("%.2f \t ", div[row][col]);
printf("%d \t ", mod[row][col]);
}
}
প্রোগ্রাম
টু-ডাইমেনশনাল অ্যারেতে আর্থমেটিক অপারেশন সম্পাদনের C প্রোগ্রাম—
#include<stdio.h>
int main() {
int i, j, row, col, A[20][20], B[20][20];
int add[10][10], sub[10][10], mul[10][10], mod[10][10];
float div[10][10];
printf("enter no: of rows and columns:\n");
scanf("%d %d", &i, &j);
printf("enter elements of 1st array:\n");
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
scanf("%d", &A[row][col]);
}
}
printf("enter elements of 2nd array:\n");
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
scanf("%d", &B[row][col]);
}
}
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
add[row][col] = A[row][col] + B[row][col];
sub[row][col] = A[row][col] - B[row][col];
mul[row][col] = A[row][col] * B[row][col];
div[row][col] = (float)A[row][col] / B[row][col];
mod[row][col] = A[row][col] % B[row][col];
}
}
printf("\nAdd\t Sub\t Mul\t Div\t Mod\n");
printf("-------------------------------\n");
for (row = 0; row < i; row++) {
for (col = 0; col < j; col++) {
printf("\n%d \t ", add[row][col]);
printf("%d \t ", sub[row][col]);
printf("%d \t ", mul[row][col]);
printf("%.2f \t ", div[row][col]);
printf("%d \t ", mod[row][col]);
}
}
return 0;
}
আউটপুট
প্রোগ্রামটি এক্সিকিউট করলে—
enter no: of rows and columns: 3 4 enter elements of 1st array: 1 2 4 5 6 7 3 8 3 2 1 8 enter elements of 2nd array: 1 2 1 2 1 3 4 2 1 2 1 1 Add Sub Mul Div Mod ------------------------------- 2 0 1 1.00 0 4 0 4 1.00 0 5 3 4 4.00 0 7 3 10 2.00 1 7 5 6 6.00 0 10 4 21 2.00 1 7 -1 12 0.00 3 10 6 16 4.00 0 4 2 3 3.00 0 4 0 4 1.00 0 2 0 1 1.00 0 9 7 8 8.00 0